ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

2

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

است « هيچ نفسى بار ديگرى را بر دوش نگيرد » ، زياد گفت : اى ابو بلال من آنچه را كه تو مى دانى ، مى دانم ولى ما به حق خود بر شما دست نمى يابيم مگر اينكه در باطل فرو شويم فرو شدنى . به روايت رياشى ، زياد گفت : هر آينه دوست را به گناه دوست و مقيم را به گناه كوچ كننده و روى آورنده را به گناه پشت كننده و درست را به گناه نادرست خواهم گرفت تا كار چنان شود كه هر يك از شما به برادر خود بگويد : « اى سعد بگريز و خود را برهان كه سعيد هلاك شد » ، مگر آنكه كارتان براى من رو به راه و مستقيم شود . نامه ( 31 ) از سفارش آن حضرت به حسن بن على عليهما السلام كه هنگام بازگشت از صفين در حاضرين نوشته است در اين سفارش و عهد كه با اين عبارت شروع مىشود « من الوالد الفان ، المقرّ للزمان ، المدبر العمر . . . » ، « از پدرى كه در آستانهء فناست و چيرگى زمان را پذيراست ، زندگى را پشت سر نهاده . . . » ابن ابى الحديد پيش از شروع در شرح بحث مستوفاى زير را در بارهء زندگى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام آورده است .